
- Sabahattin Ali©
1907-1948. Gümülcine’de (Yunanistan) doğdu. İlköğrenimini İstanbul, Çanakkale ve Edremit'te, muallim mektebini (Öğretmen Okulu) Balıkesir'de tamamladı.
Küçük yaşlardan itibaren şiirle ilgilenmeye başladı. İlk şiirleri Balıkesir'de öğrenciyken oradaki Çağlayan dergisinde çıktı.
Sabahattin Ali öğretmen okulundan sonra bir yıl kadar Yozgat’ta öğretmenlik yaptı. Daha sonra Maarif Vekaletinin (Eğitim Bakanlığı) açtığı sınavı kazanarak Almanya’ya gitti. Postdam’da 2 yıl kadar eğitim gördükten sonra yeniden Türkiye’ye döndü.
Sonraki yıllarda ise Yedi Meşale, Resimli Ay, Varlık gibi dönemin ünlü dergilerinde şiir ve öyküleri yayınlandı. Özellikle toplumsal gerçekçi öyküleriyle tanınan Sabahattin Ali, değişik tarzlarda şiir örnekleri verdi.
Sabahattin Ali Aydın’da öğretmenlik yaptığı sırada »yıkıcı propaganda« yaptığı gerekçesiyle tutuklandı. 3 ay kadar tutuklu kaldıktan sonra öğretmenliğe Konya’ya devam etti. 1932 yılında bir sohbet sırasında okuduğu bir şiirde Atatürk’e (18881-1938) hakaret ettiği gerekçesiyle yeniden tutuklandı. Önce Konya’da sonra da Sinop cezaevinde yattı. Özellikle »Hapishane Şarkıları« olarak bilinen şiirler de bu dönemin ürünlerindir. Cumhuriyetin 10. yılı (1933) nedeniyle çıkarılan aftan yararlanarak cezasının bitimine birkaç ay kala tahliye edildi.
Sonraki yıllarda yine Maarif Vekaleti bünyesinde değişik birimlerde görev yapan Sabahattin Ali, öğretmenlik ve Devlet Konservatuarında çevirmen, öğretmen ve dramaturg olarak çalıştı.
Sabahattin Ali 1946 yılında Aziz Nesin’le (1915-1995) birlikte »Markopaşa« adlı mizah dergisini çıkarmaya başladı. Yeniden 3 ay hapse mahkum edildi.
Roman ve öykülerindeki Türkiye insanına yaklaşımı edebiyata yeni bir boyut getiren Sabahattin Ali'nin birçoğu bestelenen şiirleri çeşitli gazete, dergi ve araştırmalarda aktarıldı.
Sabahattin Ali 1948 yılında, sürekli izlendiği nedeniyle tüm işlerini bırakarak kamyonculuk yapmaya başladı. Birkaç ay sonra da Kırklareli’de üzerinde Bulgaristan’a geçmek isterken öldürüldü. Ölümüne ilişkin çeşitli görüşler bulunmaktadır. Mezarının nerede olduğu ise bilinmemektedir.
Sabahattin Ali’nin »Kuyucaklı Yusuf« (1937), »İçimizdeki Şeytan« (1940), »Kürk Mantolu Madonna« (1943) adlı romanları, »Değirmen« (1935), »Kağnı« (1936), »Ses« (1937), »Yeni Dünya« (1943), »Sırça Köşk« (1980) adlı öykü kitapları, şiirlerinin toparlandığı »Dağlar ve Rüzgar«, »Kurbağanın Serenadı, Öteki Şiirler« ile »Esirler« (1966) adlı bir oyunu yayınlandı.